Check, bijvoorbeeld bij omstanders, of 112 al is gebeld. Bel anders zelf. Als anderen al 112 hebben gebeld, bel dan niet nogmaals. Wacht en vertrouw erop dat de brandweer er alles aan doet om zo snel mogelijk ter plaatse te komen. Geef alle hulpdiensten de ruimte om er te komen! Als de brand niet direct aan de openbare straat of weg is, zorg dan dat iemand klaar staat bij de toegangsweg of inrit om de brandweer en andere hulpdiensten zo snel mogelijk naar de brand te leiden. 

De wind kan de rook verspreiden, zodat je de vrijkomende rook kunt zien en ruiken. In iedere rookwolk zitten schadelijke stoffen. Het is beter om de volgende voorzorgsmaatregelen op te volgen: 

- Blijf uit de rook en voorkom hiermee gezondheidsrisico’s. 
- Waarschuw en help mensen in je omgeving om uit de rook te blijven.  
- Zorg dat je ook in en rondom je woning geen rook inademt.  
- Ga naar binnen, sluit ramen en deuren en schakel ventilatiesystemen uit. 
- Volg de laatste informatie op www.brabantalert.nl 

Schone rook bestaat niet. Het maakt niet uit wat er brandt: chemische stoffen, (tuin)afval, papier, schoon hout, olie of plastic. Een huis of een bos. Rook zit vol roetdeeltjes en andere schadelijke stoffen die acute en langdurige klachten kunnen veroorzaken. 

Het is altijd raadzaam zo weinig mogelijk rook in te ademen. Maar als het een keer toch gebeurt, blijft dit meestal zonder ernstige gevolgen. De gezondheidseffecten van rook hangen vooral af van de hoeveelheid rook die u binnen krijgt en niet van de samenstelling van de stoffen. 

Om zo min mogelijk rook in te ademen is het verstandig om niet bij de brand te gaan kijken. Kun je nergens naar binnen, ga dan zo staan dat de wind/rook niet naar je toe waait, maar van je af . Je kunt minder rook inademen door zo kort mogelijk in de rook te blijven. Kun je niet weg bij de brand/rook, let er dan op dat je hulpdiensten zoals brandweer, politie en ambulance niet hindert om bij de brand te komen en hun werk te doen.

De directe gevolgen van het inademen van kleine hoeveelheden rook zijn prikkeling van ogen, neus, keel en luchtwegen, leidend tot tranen en hoesten. Hoe meer rook je inademt, hoe sneller deze klachten optreden en hoe heftiger je ze ervaart. Deze klachten verdwijnen vaak snel weer zodra je in de frisse lucht bent en geen rook meer inademt. Bij personen met (over)gevoelige luchtwegen, bijvoorbeeld door astma, kan er een benauwd gevoel en kortademigheid optreden. Wanneer er specifieke stoffen (bijvoorbeeld asbest of dioxinen) vrijkomen, kunnen deze op hun beurt weer bepaalde gezondheidsrisico's vergroten. Als er specifieke stoffen vrijkomen waarmee je extra rekening moet houden, wordt dit zo snel mogelijk gecommuniceerd via www.brabantalert.nl. 

Door het inademen van rook kun je last hebben van hoesten als gevolg van een geïrriteerde keel, prikkeling van de ogen en/of van de bovenste luchtwegen of hoofdpijnklachten. Inademen van de rook kan ook benauwdheidsklachten en piepen veroorzaken, maar dit laatste is afhankelijk van de gevoeligheid (bijvoorbeeld astmapatiënten of kinderen zullen hier eerder last van krijgen). Irritatie van de ogen kan verdwijnen door de ogen te spoelen met lauw water. In de meeste gevallen gaan de klachten vanzelf over, na beëindiging van de blootstelling. Als dit niet het geval is of als je je zorgen maakt, kun je contact opnemen met de huisarts. 

Net als bij mensen, is het voor huisdieren het beste om niet met rook in aanraking te komen. Hou huisdieren zo veel mogelijk binnen, totdat het gebied is vrijgegeven of de rookontwikkeling is gestopt. Was je huisdier buiten en weet je niet waar deze zich bevond  tijdens  de brand? Hou je huisdier goed in de gaten als deze weer thuis komt. Twijfel je of je huisdier te veel rook heeft ingeademd? Dan kun je het beste de dierenarts raadplegen.

Verbrande brokstukken of roetdeeltjes bevatten vrijwel altijd schadelijke stoffen. Blootstelling aan de schadelijke stoffen in deze brokstukken of roetdeeltjes (via de huid, via de mond of via inademing) is meestal relatief gering. Als er sprake is van een afgezet gebied, ontvangen omwonenden een bericht zodra het afgezette gebied weer is vrijgegeven. Als de gemeente meldt dat je zelf de verbrandingsresten en roetdeeltjes mag verwijderen, kun je de volgende voorzorgsmaatregelen nemen om mogelijke blootstelling zo veel mogelijk te voorkomen: 

- Trek handschoenen aan voordat je zichtbare brokstukken opraapt. Raap het niet met blote handen op. Heb je het materiaal toch aangeraakt met blote handen? Was je handen grondig. 
- Gooi het materiaal weg in de afvalcontainer of een vuilniszak voor restafval, tenzij de gemeente na de brand adviseert om deze bij het klein chemisch afval aan te bieden. 
- Roetdeeltjes op auto’s, fietsen, tuinmeubelen etc. kun je schoonmaken met warm water en zeep. Je kan het materiaal wegspuiten, niet borstelen. Voer het water zo nodig af via een rioolputje. 
- Liggen er zichtbare deeltjes op het gras? Maai het gras en voer het gemaaide gras af als restafval.  
- Haal je groente of fruit uit de tuin? Ligt hier zichtbaar materiaal op, dan kan je beter deze producten weggooien in de afvalcontainer of een vuilniszak voor restafval. 
- Kinderen stoppen vaak hun (vieze) handen of voorwerpen in hun mond. Hierbij krijgen ze kleine hoeveelheden grond en stof binnen die aan hun handen is blijven plakken. Inspecteer plekken waar kinderen spelen op de aanwezigheid van roetdeeltjes. Als er roetdeeltjes aanwezig zijn, verwijder ze dan. 

Hou ramen en deuren gesloten en ventilatiesystemen uit totdat het bericht komt voor jouw woon-/werkplek dat het gebied wordt vrijgegeven of dat de rookontwikkeling is gestopt. Na de melding dat het veilig is, kun je het huis of kantoor ventileren (ramen en deuren open zetten) en ventilatiesystemen weer inschakelen. Wanneer de brandlucht in de gordijnen en/of kleding zit, kun je deze wassen. 

Deze vraag kan alleen specifiek per situatie worden beantwoord. Dit is namelijk afhankelijk van de meetgegevens welke stoffen tijdens de brand zijn vrijgekomen en de plek waar je huis staat. Over het algemeen is er alleen sprake van roetdeeltjes die naar binnen zijn gewaaid. Als er een kleine hoeveelheid roet is neergeslagen in jouw huis, kun je de oppervlakten schoonmaken met warm water en zeep. Als er schadelijke stoffen zijn vrijgekomen en het nodig is dat een professioneel schoonmaakbedrijf je huis komt schoonmaken, mag je tot die tijd je huis niet in. De gemeente informeert je hierover als hier sprake van is., . Volg voor de actuele situatie altijd www.brabantalert.nl. 

Zonnepanelen bestaan over het algemeen uit glas(platen), zonnecellen, kunststof en elektronica. Als een zonnepaneel in brand staat, kunnen deze kapot gaan en kunnen er kleine deeltjes vrijkomen. Deze deeltjes kunnen zonnecelscherven of glasscherven zijn. 

De lichte zonnecelscherven kunnen zich over grote afstanden (tot kilometers) verspreiden. In tegenstelling tot zonnecelscherven verspreiden glasscherven zich zeer beperkt. Dit komt omdat het glas zwaarder is.

Er zijn twee soorten zonnepaneeldeeltjes: zonnecelscherven en glasscherven. 

• Zonnecelscherven zijn dunne, heel lichte, (vaak) glanzende plaatjes. Een zonnecelscherf is overal even dun (dunner dan 1 mm).
• De glasscherven van zonnepanelen zijn dikker en zwaarder dan zonnecelscherven. Je kunt meestal goed zien dat het glas is en ze hebben scherpe randen. Glasscherven van zonnepanelen zijn meestal in de directe omgeving te vinden van de plek waar de brand 

Door de brand zijn zonnepaneeldeeltjes in de omgeving terecht gekomen. Zonnecelscherven breken snel en dit kan tot scherpe punten of versplintering van de scherf leiden en wonden veroorzaken. Let daarom goed op, in het bijzonder met kinderen en huisdieren. Het risico van uitwendig letsel (huid) door snijden met zonnecelscherven is zeer gering. Dit komt o.a. doordat de brosse scherven snel breken en minder scherp zijn dan bijv. glasscherven.

• Zonnecelscherven kunnen kleine verwondingen veroorzaken aan de huid. Het risico door snijden met zonnecelscherven is echter zeer klein. Dit komt omdat zonnecelscherven minder scherp zijn dan glasscherven. Het RIVM heeft hier ook onderzoek naar gedaan. Lees daar meer over op hun website: Stoffen die vrijkomen bij brand met zonnepanelen niet gevaarlijker voor gezondheid dan bij gewone branden | RIVM
• Als je de scherven per ongeluk opeet, kunnen je maag of darmen beschadigd raken. Dat is vooral een risico voor kleine kinderen die eerder geneigd zijn dingen in de mond stoppen. Of je krijgt de zonnepaneeldeeltjes binnen, omdat ze op gewassen uit je moestuin terecht zijn gekomen. Als je de scherven breekt, is er een heel kleine kans dat er splinters in je ogen komen of dat je splinters inademt.
• Zonnepaneeldeeltjes kunnen gevaarlijk zijn voor dieren. Grazende dieren kunnen de scherven inslikken. Daardoor kunnen ze gewond raken (bijvoorbeeld aan de maag).

• Inwoners kunnen zelf zonnepaneeldeeltjes opruimen. Bijvoorbeeld in de tuin of op de oprit.
• Je kunt de zonnepaneeldeeltjes opvegen met een veger en blik of met de handen oppakken. Wanneer je scherven met je handen oppakt, is het verstandig handschoenen te gebruiken (bijvoorbeeld tuin-, schilder- of werkhandschoenen). Was je handen als je klaar bent met opruimen.
• De zonnepaneeldeeltjes kun je bij het restafval gooien.
• Breek de scherven niet in kleinere stukken.
• Verwijder zonnepaneeldeeltjes uit het gras. Als je het gras daarna maait, kun je het afgemaaide gras in de container voor restafval gooien. Als je het gras wil gaan maaien om daarmee scherven te verwijderen, kun je het beste eerst de scherven zoveel mogelijk weghalen. Als je dat niet doet en meteen gaat maaien, kunnen de scherven versplinteren en kunnen er veel kleine splinters op de bodem blijven liggen.
• Ruim zonnepaneeldeeltjes op plaatsen waar kinderen spelen op. Laat kinderen er pas weer spelen nadat de scherven zijn opgeruimd.

• Eet geen groente en fruit met zichtbare zonnepaneeldeeltjes of verbrandingsresten erop.
• Mocht je de groente en fruit toch willen eten, haal dan de grote scherven weg en was daarna de groente en het fruit extra goed voor je het opeet.
• Let extra goed op bij bladgroenten zoals sla, boerenkool of spinazie. Kleine scherven kunnen hierin diep wegzakken. 

Veehouderij 

• Haal het vee naar binnen. De zonnepaneeldeeltjes kunnen schadelijk zijn voor de dieren als ze deze opeten.
• Gras dat zonnepaneeldeeltjes bevat, is  niet geschikt als veevoer.
• Kun je niet alle scherven uit het gras halen? Maai het gras dan en voer het af naar een erkende afvalverwerker.
• Controleer ingekuild diervoer op scherven. 

Glas- en tuinbouw 

Zonnepaneeldeeltjes kunnen een verstopping in waterbassins veroorzaken. Dit kan worden voorkomen door het plaatsen van roosters of filters. 

Akkerbouw 

Als zonnepaneeldeeltjes in gewassen zijn terechtgekomen, moet je ervoor zorgen dat deze scherven niet in de voedselketen terechtkomen. Mogelijk moet je de gewassen (laten) vernietigen als scherven niet verwijderd kunnen worden. Bij vragen over voedselveiligheid kun je contact opnemen met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit Home | NVWA